Medycyna- artykuły medyczne.

Niewydolność krążenia
Niewydolność krążenia oznacza sytuację, w której układowe krążenie nie wypełnia należycie, ze znanych lub nie znanych przyczyn, swoich czynności fizjologiczwia ze znacznie odczuwaną dusznością, zlewnym potem i zanikającym tętnem su­geruje ostrą prawokomorową niewydol­ność krążenia w następstwie zatoru w ło­żysku naczyniowym tętnicy płucnej. Nagła utrata przytomności, zaburzenia mowy, wystąpienie asymetryczności ry­sów twarzy, mniej lub bardziej wyraźny niedowład którejś z kończyn sugerują nie­wydolność krążenia w wyniku uszkodze­nia ośrodkowego układu nerwowego. Opisane wyżej typy niewydolności krąże­nia może zróżnicować tylko lekarz. Stany te wymagają szybkiej interwencji lekarza, a rokowanie co do życia osób z. takimi zmianami chorobowymi jest bardzo powa­żne.

Jest to szczególnie ważne w sytuacji, gdy nie znamy praktycznie środków farmako­logicznych mogących skutecznie zapobie­gać powstawaniu żylaków lub likwidować je w razie wystąpienia. Żylaki, zwłaszcza powikłane procesem za-;palno-zakrzepowym,   predysponują   do krwawień, lub też do trudno gojących się owrzodzeń   skórnych.   Owrzodzenia   te —- ze względu  na  swoją przewlekłość s—ulegają zakażeniu różnorakimi bakteria­mi ropnymi lub grzybami. Wymagają sta­rannego pielęgnowania i niekiedy wielo­miesięcznego leczenia przez dermatologa, ,-a/w razie powikłań krwotocznych lub głę­bokiej martwicy—okresowej pomocy chi­rurga. Utrudnienie gojenia jest następst­wem zmian zakrzepowo-zapalnych w oto­czeniu i upośledzonego dopływu krwi oraz tlenu. Niekiedy wymagają interwencji chi­rurgicznej.

Chory ze zmianami żylakowatymi może odczuwać ból, zmęczenie i znaczną ociężałość nóg, a niekiedy uczucie jakby rozpierania ich od wewnątrz oraz przelotne kurcze mięśniowe. Długotrwałe stanie lub chodzenie wyraźnie powodują spotęgo­wanie powyższych dolegliwości i wydat­niejsze zaznaczenie się zmian żylakowa-tych w przebiegu żył. Odczuwane dolegliwości można zwalczać w warunkach domowych, a także i w pracy zawodowej poprzez przyjmowanie pozycji leżącej i regularne kilkuminutowe unosze­nie nóg co kilka godzin, unikanie wszel­kiego ucisku utrudniającego odpływ krwi z kończyn dolnych (np. okrągłych pod­wiązek) oraz nienoszenia elastycznych po­ńczoch lub opasek.
Zmiany żylakowate predysponują do zmian zapalno-zakrzepowych. Unikanie nadmiaru chodzenia i stania, kąpiele natu­ralne (zwłaszcza w słonej wodzie) oraz zabiegi balneologiczne, takie jak: bicze szkockie, natryski płaszczowe o naprze­miennej temperaturze wody, delikatne ma­saże suche lub z wody słonej, mają pewien wpływ profilaktyczny w odniesieniu do żylaków.

Ostra niewydolność krążenia
Manifestuje się nagłym, szybko postępują­cym osłabieniem ogólnym, uczuciem na­rastającej duszności, postępującym zbled­nięciem, zimnym potem  (zwłaszcza na twarzy), przyspieszoną lub niemiarową ak­cją serca, przyspieszonym i równocześnie zazwyczaj słabo wyczuwalnym tętnem; jest bezwzględnym wskazaniem do pilne­go wezwania pogotowia ratunkowego. Ból koło serca z wrażeniem bezładnej, niemiarowej, wolnej lub znacznie przy­spieszonej akcji serca sugeruje, że przy­czyną ostrej niewydolności krążenia mogą być nagłe zaburzenia rytmu serca. Oddech ciężki, charczący, ze słyszalnym odgłosem jakby  „gotującej  się  wody” w drogach oddechowych sugeruje ostrą lewokomorową   niewydolność   krążenia w postaci obrzęku płuc. Nagłe wystąpienie bólu w klatce piersio­wej, sinicy na twarzy i górnej części tułoszarże. Chory ze zmianami żylakowatymi może odczuwać ból, zmęczenie i znaczną ociężałość nóg, a niekiedy uczucie jakby rozpierania ich od wewnątrz oraz przelotne kurcze mięśniowe.

Z punktu widzenia przyczynowego może­my niewydolność krążenia podzielić na sercowopochodną (gdy jej przyczyna leży w upośledzeniu sprawności serca jako pompy ssącotłoczącej) oraz obwodową (gdy jej  przyczyna  leży  poza sercem). W zależności od tego, czy przyczyną nie­domogi serca jest prawa komora (przepo­mpowująca krew poprzez tętnicę płucną do krążenia małego, czyli płucnego), czy lewa komora (przepompowująca krew do krążenia dużego poprzez aortę) niewydol­ność krążenia możemy podzielić na lewo-i prawokomorową.
Z punktu widzenia klinicznego, tzn. czasu i szybkości jej rozwoju, możemy wyróżnić ostrą i przewlekłą niewydolność krążenia.

Zmiany żylakowate są powszechnie znane. Niekiedy mogą robić wrażenie guzowato­ści podskórnej, a podczas obmacywania jamistych tworów torbielowatych można wyczuwać niekiedy stwardnienia jako współistnienie lub pozostałość przebytego zakrzepowego zapalenia żył w tym podoobnych. Jest ona zazwyczaj stanem, w któ­rym rzut minutowy serca, czyli objętość krwi przepompowywanej przez lewą ko­morę serca do krążenia dużego w ciągu jednej minuty, jest niewystarczający dla zapewnienia prawidłowego dowozu krwi do tkanek obwodowych. Niewydolność krążenia jest zazwyczaj poprzedzona okre­sem próby kompensacji istniejących zabu­rzeń, zwiększeniem częstości rytmu pracy skurczowo-rozkurczowej serca oraz mięś­nia sercowego, a następnie pojemności jam serca.

Żylaki
Żylaki występują u 8—10% ogółu ludzi. Stanowią one pojedyncze lub mnogie „rozdęcia” żyły (lub kompleksu żył) z rów­noczesną niewydolnością zastawek żyl-nych w ich obrębie. Obserwujemy je za­zwyczaj na kończynach dolnych oraz w dolnym odcinku tułowia. Jednoznacz­nej przyczyny powstawania żylaków współcześnie nie znamy, ale znane są przyczyny usposabiające do ich występo­wania. Należy tu wymienić wrodzoną wio-tkość, czyli osłabienie ścian żylnych, oraz długotrwałą pozycję stojącą (np. w pracy zawodowej), przyczyniające się do zastoju żylnego w kończynach dolnych, rozciąga­nia naczyń i niedomykalności zastawek żylnych wskutek braku mięśni wspomaga­jących odpływ krwi żylnej z obwodu itd. Wszelkie urazy żył oraz stany wzmagające ciśnienie w jamie brzusznej i tym samym utrudniające odpływ krwi żylnej poprzez np. ucisk na wielkie naczynia żylne w dol­nej części brzucha (np. ciąża u kobiet/guzy rozrastające się w jamie brzusznej oraz płyn wolny w jamie brzusznej) dodatkowo usposabiają do tworzenia żylaków żył koń­czyn dolnych.

Bardzo ważne jest zakładanie ich przed wstaniem, lub nawet opuszczeniem chorej kończyny z łóżka, a więc zanim krew spłynie w dół do chorych kończyn. Elas­tyczne pończochy oraz zakładane opaski nie mogą być zbyt ciasne, nie mogą też być podtrzymywane przewiązkami lub guma­mi, np. pod kolanem lub’nad kolanem, gdyż wszystko to sprzyja nawrotowi za­krzepowego zapalenia żył. Pończochy ela­styczne należy zdejmować na krótko w ciągu dnia, a bezwzględnie na okres spoczynku nocnego.

Specjalistyczne leczenie, które jest sto­sunkowo długotrwałe, powinien prowa­dzić lekarz.
Zalecane leżenie ma stworzyć warunki do wytworzenia się zakrzepu, trwałej jego stabilizacji w żyle i maksymalnie zapobiec oderwaniu się skrzepliny i utworzeniu za­toru. Czas niezbędnego przebywania w łó­żku jest zależny od lokalizacji i rozległości zmian zapalno-zakrzepowych oraz od przebiegu i bieżących efektów leczenia. Wskazane jest ułożenie chorej kończyny nieco wyżej w celu przeciwdziałania za­stojowi krwi poniżej zakrzepu i tym samym przeciwdziałania obrzękowi kończyny. Zbyt wysokie ułożenie chorej kończyny może nasilać ból poprzez utrudnienie do­pływu krwi tętniczej i pogłębienie niedo­krwienia, zwłaszcza jej obwodowych od­cinków.
Chory po przebytym zakrzepowym zapale­niu żył kończyn dolnych nie powinien niepokoić się zbytnio tym, że przez pewien czas może obserwować skłonność do tworzenia się miernie nasilonych obrzę­ków chorej kończyny w pozycji stojącej oraz tym, że w pozycji stojącej lub siedzą­cej pojawia się jej sinawe zabarwienie. Dlatego zalecane jest kilkakrotne w ciągu
dnia — chociażby krótkotrwałe — przy­jmowanie pozycji leżącej. Zaleca się też, aby chory, który przebył zakrzepowe zapa­lenie żył kończyn dolnych, nakładał na nie do chodzenia elastyczne pończochy lub elastyczny bandaż.

Niekiedy zakrzepowe zapalenie żył (za-krzepica) przebiega bezobjawowo, spoko­jnie, dopóki nie dojdzie do uwolnienia skrzepliny do krwiobiegu i jej osadzenia (zatoru) w świetle naczynia jakiegoś waż­nego dla życia narządu (np. płuco, mózg, serce), a w konsekwencji do nagłego upo­śledzenia ich czynności i bezpośredniego zagrożenia życia.
•    W domowym  postępowaniu   należy
w takich sytuacjach zmierzać do odciąże­
nia kończyny podejrzanej o zakrzepowe
zapalenie żył poprzez unikanie jej zmęcze­
nia nadmiernym chodzeniem, długotrwałą
pozycją stojącą lub siedzącą.
Zaleca się pozycję leżącą, przeciwdziałają­cą zmęczeniu i zastojowi żylnemu w jej obrębie. Do czasu kontroli i podjęcia lecze­nia przez lekarza można zastosować chło­dne kompresy wysychające ze zwykłej wo­dy, tzw. wystanej (tzn. przetrzymanej w naczyniach domowych przez parę go­dzin i tym samym niezbyt chłodnej) lub lepiej z kwaśnej wody, czyli roztworu przygotowanego z tabletek preparatu Al-tacet.