Artykuł 4.
Predysponują ku temu długotrwałe leżenie, istniejące uprzednio choroby żył, nadmierna krzepliwość i zagęszczenie krwi oraz zażywanie różnych leków drażniących śródbłonek (wyściółkę) żył. Zakrzepowe zapalenie żył może dotyczyć żył powierzchownych i wówczas dominuje zmiana zabarwienia skóry, a dotykiem można wyczuć bolesne stwardnienie wzdłuż przebiegu żyły objętej zakrzepowym procesem zapalnym. Choroba może też dotyczyć żył głębokich, np. podudzia, i wówczas dominuje obrzęk, a ból nasila się przy grzbietowym zginaniu stopy w pozycji leżącej lub przy chodzeniu. W przypadku objęcia procesem zakrzepowo-zapal-nym żył głębokich uda lub miednicy mniejszej występuje ból i obrzęk całej kończyny.
Artykuł 3.
Miażdżyca tętnic kończyn dolnych
stosunkowo często manifestuje się przede wszystkim postępującą ich bladością, uczuciem obwodowego oziębienia oraz kurczowym bólem w łydkach lub w udach. Objawy te występują po przejściu pewnej odległości, zazwyczaj niezbyt dużej, bo 100—200 m, a ustępują po przystanięciu i krótkim odpoczynku, stąd dolegliwości potocznie określa się jako chromanie przestankowe. W naturalnym rozwoju nie leczonej miażdżycy zarostowej tętnic kończyn dolnych odcinki możliwe do przejścia bez uczucia bólu ulegają skróceniu. Z biegiem lat pojawia się zazwyczaj bolesne zaczerwienienie, obrzęk, potem zmiany martwicze i zgorzelinowe, które początkowo obejmują jeden lub więcej palców, a następnie przesuwają się stopniowo na całą stopę. Często jednak wcześniej następuje ogólnoustrojowe zakażenie zwane posocznicą. Aby nie dopuścić do tego groźnego powikłania, zachodzi konieczność chirurgicznego amputowania tkanek objętych zgorzelą. Im wcześniej się to wykona, tym zakres amputacji jest mniejszy.
Artykuł 2.
Choroby organiczne tętnic
Mianem chorób organicznych tętnic obejmujemy zespół różnych w swym podłożu i istocie chorób naczyń obwodowych, których wspólną cechą są uchwytne makroskopowo (czyli gołym okiem) oraz mikroskopowo (czyli za pomocą badań mikroskopowych) zmiany w budowie ich ścian lub przyścienne zmiany zapalno-zakrzepowe. Powodują one w swym ostatecznym efekcie pogrubienie i zmniejszenie elastyczności, a więc i zdolności adaptacyjnych naczyń oraz postępujące zwężenie ich światła i niedokrwienie odpowiednich tkanek.
Wśród chorób organicznych tętnic obwodowych należy wymienić przede wszystkim miażdżycę, czyli stwardnienie tętnic, zakrzepowo-zarostowe zapalenie obwodowych tętnic i żył (zwane też chorobą Buergera), żylaki oraz zakrzepowe zapalenie żył.
Artykuł 1.
Choroby naczyń obwodowych
Choroby naczyń obwodowych w zależności od przyczyn i charakteru zmian możemy podzielić na choroby czynnościowe, u podłoża których są zazwyczaj stany kurczowe ścian naczyń obwodowych (bez wyraźnych zmian anatomicznych), oraz choroby organiczne, warunkowane m.in. zmianami anatomicznymi w ścianie naczynia. Ze względu zaś na anatomiczną lokalizację tych zmian choroby naczyń obwodowych dzielimy na choroby tętnic i choroby żył.
Choroby czynnościowe naczyń obwodowych
Choroby czynnościowe naczyń obwodowych są to zazwyczaj stany kurczowe tętnic o zmiennej lokalizacji, nasileniu i czasie utrzymywania się, występujące zazwyczaj u ludzi z zaburzoną regulacją neurowegetatywną, narażonych na wpływy nawracających, uporczywych stresów psychiczno-nerwowych, bodźców termicznych itp.
Zespół subiektywnie odczuwanych dolegliwości jest zależny od czasu utrzymywania się i lokalizacji naczynia dotkniętego stanem kurczowym. Bliższe szczegóły dotyczące istoty, objawów i zasad domowego postępowania łagodzącego te dolegliwości zostały już opisane .